Cách chơi Sudoku: luật chơi, mẹo và chiến thuật cho người mới

Luật chơi Sudoku

Sudoku là một bảng 9×9 chia thành chín khối 3×3. Một số ô đã có sẵn số (số đề cho). Nhiệm vụ của bạn là điền vào mọi ô trống một số từ 1 đến 9 sao cho:

1. mỗi hàng có đủ các số từ 1 đến 9, mỗi số đúng một lần,
2. mỗi cột có đủ các số từ 1 đến 9, mỗi số đúng một lần, và
3. mỗi khối 3×3 có đủ các số từ 1 đến 9, mỗi số đúng một lần.

Chỉ vậy thôi. Không cần tính toán: các số chỉ là chín ký hiệu khác nhau. Một đề Sudoku chuẩn có đúng một lời giải và giải được bằng suy luận, không cần đoán.

Các thuật ngữ hay gặp

• Ô: một trong 81 ô vuông. Ta gọi tên ô theo hàng và cột: H5C5 là hàng 5, cột 5.
• Nhà: một hàng, một cột hoặc một khối bất kỳ. Mỗi nhà chứa các số 1 đến 9 đúng một lần.
• Ô liên quan: 20 ô khác cùng hàng, cùng cột hoặc cùng khối với một ô. Số đã điền vào một ô thì không được xuất hiện ở các ô liên quan của nó.
• Ứng viên (ghi chú): những số vẫn có thể điền vào một ô trống.

Kỹ thuật cơ bản, từng bước một

1. Dò số

Chọn một số, ví dụ 5. Nhìn mọi số 5 đã có trên bảng và tưởng tượng các đường kẻ qua hàng và cột của nó. Trong một khối chưa có số 5, gạch bỏ mọi ô bị các đường đó đi qua, cùng các ô đã có số. Nếu chỉ còn một ô, số 5 nằm ở đó. Làm lần lượt với các số từ 1 đến 9: với đề dễ, chỉ dò số thôi đã đi được rất xa.

2. Ô trống cuối cùng của một nhà

Khi một hàng, cột hoặc khối chỉ còn một ô trống, số còn thiếu là hiển nhiên. Ở hàng 5 dưới đây, số duy nhất còn thiếu là 4:

3. Ô đơn lộ

Nhìn một ô trống và liệt kê các số đã có trong các ô liên quan của nó. Nếu đã có tám số khác nhau, số thứ chín là ứng viên duy nhất còn lại, nên đó chính là đáp án của ô. Ô đơn lộ, kèm ví dụ →

4. Ô đơn ẩn

Giờ đảo ngược lại: chọn một nhà và một số. Nếu số đó chỉ có thể nằm ở một ô trong nhà (vì các ô khác đã có số hoặc đã “nhìn thấy” số đó ở nơi khác), số đó phải nằm ở ô ấy, kể cả khi ô đó vẫn còn những ứng viên khác. Ô đơn ẩn, kèm ví dụ →

5. Ghi chú

Khi dò số không còn hiệu quả, hãy ghi các ứng viên vào ô trống của một khối hoặc một hàng. Mỗi lần điền một số, xóa số đó khỏi ghi chú của mọi ô liên quan. Ghi chú gọn gàng biến thông tin bị ẩn thành thứ bạn nhìn thấy được.

6. Cặp lộ

Nếu hai ô trong cùng một nhà đều chỉ có đúng hai ứng viên giống nhau, ví dụ {3, 8}, thì hai số đó phải nằm ở hai ô này. Bạn có thể xóa 3 và 8 khỏi mọi ô khác của nhà đó. Cặp lộ, kèm ví dụ →

7. Cặp chỉ hướng

Nếu trong một khối, một số chỉ có thể nằm ở các ô cùng một hàng, thì số đó chắc chắn nằm trên hàng ấy trong khối này. Xóa số đó khỏi phần còn lại của hàng, bên ngoài khối. Với cột cũng vậy. Cặp chỉ hướng, kèm ví dụ →

Những lỗi người mới hay mắc

• Đoán mò. Một lần đoán trông có vẻ ổn có thể làm hỏng cả bảng hai mươi bước sau. Nếu chưa chắc, hãy tìm nước đi khác.
• Quên cập nhật ghi chú. Ghi chú cũ che mất nước đi tiếp theo hoặc dẫn bạn đi sai.
• Chỉ xét hàng. Khối và cột cũng giấu nhiều nước đi không kém. Hãy dò cả ba.

Các độ khó

Đề dễ giải được chỉ bằng dò số và ô đơn. Đề trung bình cần ghi chú. Đề khó cần thêm cặp lộ và cặp chỉ hướng, còn đề chuyên gia đòi hỏi các mẫu nâng cao như X-Wing. Hãy lên độ khó tiếp theo khi bạn giải xong độ khó hiện tại mà không cần trợ giúp.

Câu hỏi thường gặp

Chơi Sudoku có cần giỏi toán không?

Không. Sudoku chỉ dùng các số từ 1 đến 9 như ký hiệu, không cộng cũng không nhân. Bạn có thể chơi bằng chữ cái hay màu sắc. Đây là trò chơi suy luận logic.

Mỗi đề Sudoku chỉ có một lời giải phải không?

Một đề Sudoku chuẩn có đúng một lời giải và giải được bằng suy luận, không cần đoán.

Giải một đề Sudoku mất bao lâu?

Người mới thường giải xong đề dễ trong 10 đến 20 phút. Đề trung bình mất 20 đến 40 phút, còn đề khó có thể mất cả tiếng khi bạn đang học.

Bị bí thì nên làm gì?

Ghi ứng viên vào mọi ô trống của một khối, hàng hoặc cột, rồi tìm ô chỉ còn một ứng viên hoặc số chỉ vừa một ô. Nếu vẫn chưa được, hãy tìm các cặp.

Tiếp theo: học từng kỹ thuật

Mỗi bài giải thích một nước đi với ví dụ trên bảng thật.

Luyện tập trên điện thoại

Ứng dụng Sudoku miễn phí của chúng tôi có gợi ý chỉ ra kỹ thuật dùng được ngay lúc đó, kèm các ô được tô sáng. Chơi được khi không có mạng.